Kazakistan’da şoke eden gelişme: Ülkeden kaçırdığı servet dudak uçuklattı!

Kazakistan’da 2 Ocak’ta akaryakıta gelen zamların ardından ülke yangın yerine döndü

Vatandaşların sokağa dökülmesiyle başlayan kaosa ne hükümetin istifası ne de OHAL çare olmadı.

Cumhurbaşkanı Tokayev’in orduya vur emri vermesinin de etkisiyle ülkede 164 insan yaşamını yitirdi. Gözaltına alınanların sayısı ise 6 bini buldu.

Ülkedeki gerilim devam ederken İngiliz Telegraph gazetesi, Kazakistan’ın eski cumhurbaşkanı Nazarbayev’in kızının lüks hayatını gün yüzüne çıkardı.

Buna göre 41 yaşındaki Aliya Nazarbayeva, 220 milyon sterlinlik (yaklaşık 4,1 milyar lira) servetini ülke dışına çıkardıktan sonra, 18 milyon sterlin değerinde lüks bir jet ve 8,75 milyon sterlinlik bir malikane satın aldı.

Nursultan Nazarbayev, cumhurbaşkanlığı görevini 24 Aralık 1990’dan 19 Mart 2019’a kadar sürdürdükten sonra istifa etti.

Neredeyse 30 yıl boyunca Kazakistan lideri olan Nazarbayev, bu süre içinde çok zenginleştiğinden hala ülkede iktidarı elinde tutan kişi olduğu düşünülüyor.

İŞTE PROTESTOLARIN KAZAKİSTAN’A VERDİĞİ ZARAR – Kırım Haber Ajansı’nda yer alan habere göre, Kazakistan’da hükumet karşıtı protestolara neden olan siyasi krizin neden olduğu yıkıma dair veriler, hükumetin istifasının ardından geçici görevle işbaşına gelen Kazakistan İçişleri Bakanı Yerlan Turgumbayev tarafından açıklandı. Bu kapsamda, olaylarda 212 milyon dolarlık zarar oluştu.

Ülkenin batısında 2 Ocak’ta sıvılaştırılmış petrol gazına (LPG) yapılan zamlar ve sosyoekonomik durumun kötüleştiği gerekçesiyle başlatılan protestoların, 4 Ocak’ta yerel idare binalarının silahlarla ele geçirilmesiyle devam ettiğine vurgu yapan Turgumbayev, “Atırav, Kızıl Orda, Almata, Aktöbe, Jambıl bölgeleri ile Semey şehri yerel yönetim binaları ele geçirildi.” dedi.

Ayrıca, Bakan Turgumbayev, protestocuların herhangi bir talepte bulunmadığı ve müzakerelere yanaşmadığı Almatı kentinde, durumun ağırlaştığını kaydetti.

Polisin asayişi sağlama çabalarına rağmen protestocuların kentte 7 silah dükkanındaki mühimmata el koyduğunu, belediye ve toplu taşıma araçlarını gasb ettiklerini ve bunlarla güvenlik güçlerine karşı direndiklerini aktardı.

GEÇİCİ İÇİŞLERİ BAKANI TURGUMBAYEV: PROTESTOCULAR RASTGELE ATEŞ AÇTI – Bakan Turgumbayev, 5 Ocak’ta Almata’nın civar yerleşim birimlerinden sayıları 20 bini bulan organize olmuş kitlenin, kent merkezine gelerek yerel yönetim binasına girdiğini, protestocuların polise karşı silah kullandığını, kamu binalarını yaktığını, polis ve askeri okul öğrencilerine saldırdığını, güvenlik güçlerinin özel ekipmanlarını ele geçirerek şehirde rastgele ateş açtıklarını, 100’den fazla AVM, dükkan, banka, ATM ve finans kuruluşlarını da yağmaladığını söyledi.

Yaklaşık 800 saldırganın Almatı Havaalanını ele geçirmesinin ardından hava yolu trafiğinin çöktüğünü aktaran Turgumbayev, olayların organize olduğunun gözlendiğini kaydetti.

5 BİN 135 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI – Kazakistan’da 2 Ocak’tan bu yana devam eden olaylarda 346’sı polis araç ateşe verilirken 400’den fazla aracın tahrip edildiğini ifade eden Bakan Turgumbayev, “Protestolarda 212 milyon dolarlık hasar tespit edildi.” dedi. Turgumbayev, ülkede olağanüstü hal ilan edilmesinin ardından olaylarla ilgili 125 soruşturma başlatıldığını, 5 bin 135 kişinin gözaltına alındığını, 516 kişiye idari ceza kesildiği bilgisini aktardı. Bunun dışında 300 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.

GÜN GÜN SİYASİ KRİZİN YAŞANDIĞI KAZAKİSTAN’DA NELER OLDU? – Kazakistan’ın Mangıstav eyaletinde 2 Ocak 2022 tarihinde akaryakıt fiyatlarındaki artan zam nedeniyle başlayan protestolar ülke geneline hızla yayıldı. Almata’da da başlayan gösteriler, ülke genelinde hükumet karşıtı protestolara dönüştü.

Ülkede protestolar hükümetin istifasına rağmen devam ederken, göstericiler, kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev’in dokunulmazlığının kaldırılmasını talep ediyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, halkı sabır ve itidale davet ederken, Kazakistan Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekulı da, ülkedeki son durum hakkında bilgi notu paylaştı. Öte yandan, Kazak medyası, Almata’da göstericilerin belediye binasını ele geçirdiğini bildirdi.

Kazakistan genelinde protestolar devam ederken, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev 5 Ocak 2022’de ulusa sesleniş konuşması yaptı. Tokayev, bugünden itibaren Kazakistan Güvenlik Konseyi başkanı olarak göreve başladığını duyurdu. Bu görevi, ülkede Kazakistan’ın kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev yürütüyordu.

Ülkede protestocular, Almata ve Aktöbe’deki belediye binalarını ele geçirdi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, başkent Nur Sultan’da 5 Ocak 2022 saat 16:00’dan itibaren olağanüstü hal ilan edilen kararı imzaladı. Sokağa çıkma yasağı başkentte 23:00 – 07:00 saatleri arasında geçerli olacak.

Olağanüstü hal 19 Ocak gece yarısına kadar yürürlükte kalacak. Kazakistan’da 5 Ocak 2022 itibarıyla tüm yurtta OHAL ilan edildi. Kazakistan kolluk güçlerinin göstericilere müdahale edeceği bildirildi.

6 Ocak 2022 gece erken saatlerde Almata’da Kazakistan kolluk güçleri, yoğun “terörle mücadele” operasyonuna başladı.

Ülkede, göstericilerin çoğu etkisiz hale getirildi.

Bununla eş zamanlı olarak, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Rusya’nın başını çektiği askeri müdahale gücü yetkisi olan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nden yardım istedi. Öte yandan, Kazakistan’a Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nü davet ederek, Rus ordusunun Kazakistan’a girmesine izin veren Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, ayaklanmalardan yurt dışında eğitilen bir dizi terörist grupları sorumlu tuttu.

Kremlin, Rusya ve Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü kapsamında Kazakistan’a Rus ordusunu sokacak.

Bu kapsamda, ülkenin kuzeyindeki etnik Rusların durumu da merak konusu.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 7 Ocak 2022’de Kazakistan’daki son durumu değerlendirmek üzere ulusa sesleniş konuşması yaparak ülkede en yüksek muhalefetin olduğu Almata şehrinde 20 bin “terörist” bulunduğu dile getirdi ve orduya “vur emri” verdiğini kaydetti.

Yine 7 Ocak’ta Kazakistan’daki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü silahlı güçleri başına Rus Korgeneral Andrey Serdyukov’un getirildiği öğrenildi. Serdyukov, Rusya’nın Şubat 2014’te başlattığı Kırım’ı işgal etme operasyonunu yönetmesi ve 2019 yılında da Suriye’deki Rus birliklerinin komutanlığını yapmasıyla tanınıyor. Serdyukov’un Kırım ve Suriye dışında daha önceki dönemlerde Yugoslavya ve Çeçenistan’daki çeşitli bölgelerdeki operasyonlarda tecrübeli olduğu biliniyor.

8 Ocak 2022 itibarıyla, Kazakistan’ın eski devlet başkanı Nursultan Nazarbayev’in iddiaların aksine ülkeyi terk etmediği, başkent Nursultan’da bulunduğu Nazarbayev’in sözcüsü Aydos Ukibay tarafından duyurulurken, yine aynı tarihte Belarus tarafından, Nazarbayev’in Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile telefonda görüştüğü kaydedildi.

Yine 8 Ocak 2022’de Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi’nin daha önce 6 Ocak 2022’de Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı görevinden alınan Karim Masimov hakkında, Kazakistan Cumhuriyeti Ceza Kanunu’nun devlete ihanet maddesine dayanılarak soruşturma başlattığı duyuruldu.

Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi tarafından 8 Ocak 2022’de yayımlanan açıklamada, söz konusu suçu işlediği şüphesiyle Masimov’un gözaltına alındığı, Masimov’un ve yine soruşturma çerçevesinde gözaltına alınan başka kişilerin, hep birlikte geçici tutuklama merkezine yerleştirildiği açıklandı.

Yine 8 Ocak’ta Cumhurbaşkanlığı Basın Sözcüsü Berik Uali, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in bazı bölgelerdeki trajik ölümlerle bağlantılı olarak 10 Ocak 2022’yi ulusal yas günü ilan etmeye karar verdiğini duyurdu.

Son resmi rakamlara göre yaşanan olaylarda 18’i güvenlik güçleri mensubu olmak üzere 44 kişinin hayatını kaybettiği, resmi olmayan verilere göre ölü sayısının çok daha fazla olabileceği ifade ediliyor. Olaylarda 4 bin 400’ü aşkın kişi gözaltına alındı.